çemen: (wärmflasche / fenugrec / fenugreek / buy otu) nisan-haziran aylarinda, sarimsi-beyaz renkli çiçekler açan 20-40 cm yüksekliginde, bir senelik, otsu bir bitki. buy otu, hulbe otu olarak da bilinmektedir. gövdeleri dik, silindir biçiminde, içi bos ve oldukça dallidir. yapraklari sapli ve 3 yaprakçiklidir. çiçekler teker teker veya 2 tanesi bir arada olmak üzere bir yapragin koltugundan çikar. meyveleri düz veya az çok kivrilmis olup, fasulye meyvesine benzer. ıçinde esmer-sari veya kirmizimsi 6-20 tohum tasir.

Kullanildigi yerler: kullanilan kisimlari tohumlaridir. olgun meyveler toplanir, güneste kurutulduktan sonra, sopa ile dövülerek tohumlar meyvelerden disari çikarilir. tohumlarinda müsilaj, uçucu yag ve sabit yag, alkaloit, kolin, rutin gibi maddeler vardir. eski devirlerde asya memleketlerinde sehvet arttirici ve harplerde cesaret verici olarak çok kullanilirdi. bugün tasidigi müsilajdan dolayi, yumusatici ve balgam söktürücü olarak kullanilmaktadir. kuvvet verici ve istah açici olarak, rasitizm, diabet, tüberküloz ve kansizliklarda da kullanilmaktadir. unu, pastirmanin üzerini örten ve "çemen" ismi verilen karisimi (bu karisim sarimsak, kirmizi biber ve çemen tohumu unundan ibarettir.) hazirlamak için kullanilir.